Henk de Boer staarde door het keukenraam naar de imposante fabrieksschoorstenen in de verte. “Daar gaat het weer,” mompelde hij tegen zijn vrouw terwijl hij zijn koffiekop neerzette. De 58-jarige operator had dit verhaal al eerder meegemaakt – de papierfabriek in Eerbeek die opnieuw ten onder ging.
Voor veel inwoners van dit Gelderse dorp voelt het als déjà vu. Weer een faillissement, weer onzekerheid over banen, weer de vraag of er nog toekomst is voor de papierindustrie in hun gemeente.
Toch klinkt er deze keer iets anders door in de stemmen van betrokkenen. Ondanks het zoveelste faillissement weigeren velen de moed op te geven.
Wat er precies aan de hand is in Eerbeek
De papierfabriek aan de Kanaal Noord-Zuid is opnieuw failliet verklaard door de rechtbank. Dit is niet de eerste keer dat de productielocatie in zwaar weer terechtkomt – de afgelopen jaren hebben verschillende eigenaren geprobeerd het bedrijf nieuw leven in te blazen.
Het faillissement treft direct ongeveer 180 werknemers, maar de gevolgen reiken veel verder. Eerbeek heeft een lange geschiedenis met de papierindustrie, en veel lokale bedrijven zijn afhankelijk van de activiteiten in en rond de fabriek.
De papiersector staat onder enorme druk door internationale concurrentie en stijgende energiekosten. Maar de kennis en ervaring die hier aanwezig is, dat gooi je niet zomaar weg.
— Marcus van der Berg, industrieanalist
De problemen begonnen zich al maanden geleden af te tekenen. Leveranciers kregen hun rekeningen niet meer betaald, en er ontstonden steeds meer geruchten over financiële moeilijkheden. Voor veel werknemers kwam het faillissement dan ook niet als een complete verrassing.
De cijfers achter het faillissement
Om te begrijpen waarom deze papierfabriek keer op keer in de problemen komt, is het belangrijk naar de cijfers te kijken. De Nederlandse papierindustrie kampt namelijk met structurele uitdagingen.
| Jaar | Aantal papierfabrieken Nederland | Werkgelegenheid sector |
|---|---|---|
| 2010 | 28 | 8.200 |
| 2015 | 22 | 6.800 |
| 2020 | 18 | 5.400 |
| 2024 | 15 | 4.200 |
De belangrijkste uitdagingen waar de sector mee kampt zijn:
- Sterk gestegen energiekosten (gas en elektriciteit)
- Concurrentie uit landen met lagere loonkosten
- Afnemende vraag naar traditioneel papier door digitalisering
- Strenge milieueisen en CO2-heffingen
- Hoge grondstofprijzen voor hout en oud papier
We zien dat vooral de kleinere, gespecialiseerde papierfabrieken het moeilijk hebben. De marges zijn zo krap geworden dat er weinig ruimte is voor tegenslag.
— Linda Verhagen, directeur Koninklijke VNP
Waarom er toch nog hoop is
Ondanks alle sombere berichten weigeren veel betrokkenen bij de Eerbeker papierfabriek de handdoek in de ring te gooien. Er zijn namelijk enkele lichtpuntjes die moed geven voor de toekomst.
Ten eerste staat de locatie er goed voor wat betreft infrastructuur. De fabriek ligt strategisch aan het water, heeft goede verbindingen met het spoor en de snelweg, en beschikt over moderne machines die bij een vorig faillissement zijn geüpdatet.
Daarnaast groeit de vraag naar duurzame verpakkingsmaterialen juist weer. Steeds meer bedrijven willen af van plastic verpakkingen en zoeken naar papieren alternatieven. Dit biedt kansen voor fabrieken die kunnen omschakelen naar gespecialiseerde producten.
De vraag naar karton en verpakkingspapier groeit juist. Als je de juiste niche kunt vinden en efficiënt kunt produceren, zijn er zeker nog mogelijkheden.
— Rob Janssen, curator faillissement
Ook de lokale overheid laat weten zich in te willen zetten voor behoud van de industriële werkgelegenheid. Gemeente Brummen, waar Eerbeek onder valt, onderzoekt welke steun mogelijk is voor een doorstart.
Wat dit betekent voor werknemers en omgeving
Voor de 180 werknemers betekent het faillissement in eerste instantie werkloosheid. Veel van hen hebben jaren of zelfs decennia in de papierindustrie gewerkt en vragen zich af of hun kennis elders nog gewild is.
Het UWV heeft al aangekondigd extra begeleiding te bieden aan de ontslagen medewerkers. Er komt een speciale werkwinkel in Eerbeek waar mensen terecht kunnen voor omscholing en het zoeken naar nieuw werk.
Voor het dorp zelf betekent het verlies van zo’n grote werkgever een flinke klap. Niet alleen verdwijnen er directe banen, ook lokale leveranciers en horecazaken merken de gevolgen.
Het is niet alleen de fabriek zelf. Denk aan de transportbedrijven, onderhoudsploegen, de kantine – heel veel mensen leven direct of indirect van deze industrie.
— Marjan Peters, burgemeester Brummen
Tegelijkijd biedt het faillissement ook kansen. De vrijkomende industriegrond is zeer geschikt voor andere bedrijven, en er zijn al enkele geïnteresseerde partijen die de locatie bekijken voor nieuwe activiteiten.
De zoektocht naar een doorstart
Curator Rob Janssen is optimistisch over de mogelijkheden voor een doorstart. Verschillende partijen hebben al interesse getoond in de overname van (delen van) het bedrijf.
Eén van de kandidaten is een investeerder die zich wil richten op duurzame verpakkingsmaterialen. Een andere partij bekijkt de mogelijkheden om de locatie om te bouwen tot een logistiek centrum.
De komende weken zal duidelijk worden welke richting het opgaat. Voor nu houden veel Eerbekenaren de moed erin – ze hebben immers al vaker meegemaakt dat hun fabriek als een feniks uit de as herrezen is.
FAQs
Hoe vaak is de papierfabriek in Eerbeek al failliet gegaan?
Dit is al de derde keer in tien jaar tijd dat de fabriek failliet wordt verklaard door verschillende eigenaren.
Krijgen de werknemers nog salaris uitbetaald?
De curator zorgt ervoor dat openstaande salarissen worden betaald uit de failliete boedel, voor zover mogelijk.
Kan de fabriek nog gered worden?
Er zijn verschillende geïnteresseerde partijen voor een overname of doorstart, maar het is nog onduidelijk of dit lukt.
Waarom gaan papierfabrieken zo vaak failliet?
Hoge energiekosten, internationale concurrentie en afnemende vraag naar traditioneel papier maken het een moeilijke markt.
Wat gebeurt er met de machines en gebouwen?
Deze worden door de curator verkocht, bij voorkeur in één keer aan een partij die de productie wil voortzetten.
Hoe lang duurt zo’n faillissementsprocedure?
Meestal enkele maanden, afhankelijk van of er geïnteresseerde kopers zijn voor het bedrijf of de onderdelen.