Marloes draaide de sleutel om in haar vrachtwagen en zag het brandstofmeter-lampje oplichten. Voor de derde keer deze week. Als zelfstandig transporteur voelt ze elke cent die ze aan diesel uitgeeft rechtstreeks in haar portemonnee. “Mijn opdrachtgevers verwachten dezelfde tarieven als vorig jaar,” zegt ze met een zucht. “Maar mijn brandstofkosten zijn met 40% gestegen.”
Ze is niet de enige. Overal in Nederland worstelen bedrijven met hetzelfde probleem: wie betaalt de rekening voor de torenhoge brandstofprijzen?
Het is een discussie die steeds feller wordt. Werkgevers klagen dat ze als enige opdraaien voor kosten die ver buiten hun controle liggen, terwijl werknemers en opdrachtgevers hun eigen financiële zorgen hebben.
Waarom Werkgevers om Hulp Roepen
De brandstofcrisis raakt bedrijven harder dan veel mensen beseffen. Transport- en logistiekbedrijven zien hun winstmarges verdampen, terwijl andere sectoren ook te maken krijgen met fors gestegen kosten voor bedrijfswagens en leveringen.
Het probleem zit hem in de contracten. Veel bedrijven hebben langlopende overeenkomsten met vaste prijzen, terwijl hun brandstofkosten maandelijks stijgen. Het resultaat? Ze moeten de extra kosten uit eigen zak betalen.
De huidige situatie is onhoudbaar. Bedrijven kunnen niet oneindig de buffer zijn voor geopolitieke schokken die de energieprijzen de lucht in jagen.
— Jan Willem van der Berg, Transport en Logistiek Nederland
Vooral kleinere bedrijven hebben het zwaar. Zij hebben vaak niet de onderhandelingskracht om brandstoftoeslagen door te rekenen aan hun klanten. Grote bedrijven kunnen dit soms wel, maar stuiten op weerstand.
De Cijfers Spreken Boekdelen
Om te begrijpen hoe groot het probleem is, helpen concrete cijfers. De impact van gestegen brandstofprijzen verschilt per sector, maar niemand blijft gespaard.
| Sector | Gemiddelde kostenstijging | Percentage doorberekend |
|---|---|---|
| Transport & Logistiek | €2.500 per maand | 30% |
| Bouw | €800 per maand | 15% |
| Zorg (thuiszorg) | €1.200 per maand | 5% |
| Schoonmaak | €600 per maand | 20% |
Deze cijfers laten zien dat werkgevers inderdaad het grootste deel van de kosten zelf dragen. In de zorgsector, waar veel werk wordt uitbesteed door gemeenten met strakke budgetten, kunnen bedrijven bijna niets doorrekenen.
We zien dat vooral bedrijven die afhankelijk zijn van overheidsopdrachten in de problemen komen. Zij kunnen niet zomaar hun tarieven verhogen.
— Sandra Molenaar, VNO-NCW
De belangrijkste factoren die meespelen:
- Langlopende contracten met vaste prijzen
- Concurrentiedruk in de markt
- Klanten die zelf ook onder financiële druk staan
- Overheidsopdrachten met strikte budgetregels
- Kleine winstmarges waardoor er weinig ruimte is voor extra kosten
Wat Dit Betekent voor Iedereen
De gevolgen van deze situatie reiken veel verder dan alleen bedrijven. Als werkgevers de kosten niet kunnen doorberekenen, moeten ze ergens anders bezuinigen. En dat voelen we allemaal.
Sommige transportbedrijven overwegen bepaalde routes te schrappen als ze niet rendabel zijn. Dat kan betekenen dat afgelegen gebieden minder goed bereikbaar worden voor leveringen. Andere bedrijven stellen investeringen uit of denken na over ontslagen.
Voor consumenten betekent het dat prijzen uiteindelijk toch omhoog gaan. Bedrijven die nu nog de kosten opvangen, zullen op termijn moeten compenseren door hogere prijzen voor hun producten of diensten.
Het is een kwestie van tijd voordat deze kosten bij de consument terechtkomen. Bedrijven kunnen niet oneindig verliezen draaien.
— Erik de Vries, economisch analist
In de zorg betekent het dat thuiszorgorganisaties mogelijk minder tijd hebben voor elke cliënt, omdat reistijd duurder wordt. Bouwbedrijven rekenen hogere kosten door in nieuwe projecten, wat woningen duurder maakt.
Zoeken naar Oplossingen
Bedrijven zoeken intussen naar creatieve oplossingen. Sommige transportbedrijven werken samen om routes efficiënter te maken. Andere investeren versneld in elektrische voertuigen, ondanks de hoge aanschafkosten.
Ook de overheid wordt onder druk gezet om mee te denken. Werkgeversorganisaties pleiten voor tijdelijke steunmaatregelen of fiscale voordelen voor bedrijven die zwaar getroffen worden door brandstofkosten.
We hebben na corona gezien dat de overheid snel kan handelen als bedrijven in problemen komen. Deze situatie verdient dezelfde aandacht.
— Marco Pastors, ondernemersvereniging
Ondertussen proberen bedrijven hun contracten aan te passen. Nieuwe overeenkomsten bevatten steeds vaker brandstoftoeslagen of indexeringen die automatisch meebewegen met de energieprijzen. Maar bestaande contracten blijven een probleem.
De discussie gaat uiteindelijk over eerlijk delen van risico’s. Werkgevers voelen zich nu de dupe van internationale ontwikkelingen waar zij geen invloed op hebben. Zij willen dat klanten, werknemers en de overheid meedenken over hoe deze lasten eerlijker verdeeld kunnen worden.
Veelgestelde Vragen
Waarom kunnen bedrijven de kosten niet gewoon doorberekenen aan klanten?
Veel bedrijven hebben langlopende contracten met vaste prijzen en kunnen niet zomaar tarieven verhogen zonder instemming van hun klanten.
Hoeveel zijn de brandstofkosten gestegen voor bedrijven?
Gemiddeld zijn de brandstofkosten met 30-40% gestegen, maar dit verschilt per sector en type bedrijf.
Krijgen bedrijven steun van de overheid voor brandstofkosten?
Momenteel zijn er beperkte steunmaatregelen, maar werkgeversorganisaties pleiten voor meer ondersteuning.
Welke sectoren hebben het zwaarst te lijden?
Transport, logistiek, bouw en thuiszorg worden het hardst geraakt omdat zij veel afhankelijk zijn van brandstof.
Wat betekent dit voor de prijzen van producten?
Op termijn zullen hogere brandstofkosten waarschijnlijk doorwerken in de prijzen van producten en diensten.
Hoe kunnen bedrijven deze kosten beheersen?
Door efficiëntere routes, samenwerking met andere bedrijven, investering in zuinigere voertuigen en nieuwe contractvormen met brandstoftoeslagen.