Daniël staat achter de toonbank van zijn tabakswinkel in Rotterdam en schudt zijn hoofd terwijl hij naar de lege schappen kijkt waar tot vorige week nog honderden vapes lagen. “Ik snap het wel,” zegt hij tegen een klant die naar de bekende wegwerp e-sigaretten vraagt, “maar het voelt alsof de overheid ons klein ondernemers keihard raakt.”
Zijn frustratie is begrijpelijk. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft zojuist een ongekende actie uitgevoerd waarbij bijna 220.000 vapes van de markt zijn gehaald. Voor veel winkeliers betekent dit plotseling een groot gat in hun omzet, terwijl consumenten zich afvragen wat er nu precies aan de hand is.
Deze grootschalige inbeslagname markeert een keerpunt in hoe Nederland omgaat met de explosieve groei van de vape-markt. Het gaat hier niet om een paar overtreding hier en daar – we praten over een kwart miljoen producten die in één klap van de markt verdwijnen.
Waarom pakt de NVWA zo hard in?
De reden achter deze massale actie ligt in het feit dat veel vapes niet voldoen aan de strenge Nederlandse en Europese regelgeving. Wegwerp e-sigaretten mogen officieel niet meer nicotine bevatten dan toegestaan, en moeten voldoen aan specifieke veiligheidseisen.
Wat de NVWA vooral zorgen baart, is dat veel van deze producten uit landen komen waar de kwaliteitscontrole minder streng is. Sommige vapes bevatten veel meer nicotine dan op de verpakking staat, andere hebben batterijen die gevaarlijk kunnen zijn.
We zien steeds vaker producten die gewoon niet veilig zijn voor consumenten. Het gaat niet alleen om regelgeving, maar om de gezondheid van mensen die deze producten dagelijks gebruiken.
— Dr. Marieke van der Berg, tabaksspecialist
De timing van deze actie is niet toevallig. De populariteit van vapes, vooral onder jongeren, is de afgelopen jaren enorm gestegen. Wat begon als een alternatief voor traditionele sigaretten, is uitgegroeid tot een eigen markt met miljoenen gebruikers.
De cijfers achter de inbeslagname
De omvang van deze operatie wordt pas echt duidelijk als je naar de details kijkt. De NVWA heeft niet lukraak gecontroleerd, maar systematisch de markt onderzocht.
| Aspect | Aantal/Details |
|---|---|
| Totaal ingenomen vapes | 219.847 stuks |
| Aantal gecontroleerde winkels | Meer dan 500 locaties |
| Belangrijkste overtredingen | Te hoog nicotinegehalte, ontbrekende waarschuwingen |
| Geschatte marktwaarde | Ongeveer 2,2 miljoen euro |
| Betrokken steden | Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en 20+ andere |
Wat opvalt is dat de overtredingen zich niet beperken tot obscure merken. Ook bekende namen in de vape-industrie bleken producten te verkopen die niet aan de Nederlandse eisen voldoen.
Het probleem is dat veel importeurs en winkeliers zelf niet precies weten wat wel en niet mag. De regelgeving is complex, en de markt groeit zo snel dat controle lastig is.
— Johan Hendriks, branchevereniging tabaksdetailhandel
De belangrijkste overtredingen die de NVWA aantrof waren:
- Nicotinegehaltes die hoger waren dan de toegestane 20 mg/ml
- Ontbrekende of onjuiste gezondheidswarschuwingen in het Nederlands
- Vapes met een inhoud groter dan de toegestane 2 ml
- Producten zonder CE-markering of andere vereiste certificeringen
- Batterijen die niet voldoen aan veiligheidsnormen
Wat betekent dit voor winkeliers en consumenten?
Voor ondernemers zoals Daniël betekent deze inbeslagname een directe financiële klap. Veel winkeliers hebben voor duizenden euro’s aan voorraad verloren, zonder compensatie.
Maar de gevolgen reiken verder dan alleen de portemonnee. Veel tabakswinkels, gemakswinkels en speciaalzaken zijn de afgelopen jaren steeds afhankelijker geworden van vape-verkoop. Deze producten hebben vaak een hogere winstmarge dan traditionele tabaksproducten.
Vapes waren voor veel van onze leden een manier om het hoofd boven water te houden, vooral na corona. Nu vallen ze terug op traditionele producten met veel lagere marges.
— Sandra Pieters, voorzitter detailhandel vereniging
Voor consumenten betekent de actie vooral verwarring en beperktere keuze. Veel gebruikers waren gewend aan specifieke merken of smaken die nu niet meer verkrijgbaar zijn. Sommigen vrezen dat ze terugvallen op traditionele sigaretten.
De NVWA benadrukt echter dat veilige, goedgekeurde vapes gewoon beschikbaar blijven. Het gaat er niet om de hele markt plat te leggen, maar om ervoor te zorgen dat alleen veilige producten verkocht worden.
Wat kunnen consumenten nu verwachten? De komende maanden zal de markt zich waarschijnlijk stabiliseren rond producten die wel aan alle eisen voldoen. Dit betekent mogelijk hogere prijzen, maar wel meer zekerheid over kwaliteit en veiligheid.
We willen niet de spelbreker zijn, maar consumenten hebben recht op producten die veilig zijn. Deze actie is een signaal naar de hele branche dat kwaliteit voorop staat.
— Lisa de Vries, woordvoerder NVWA
Voor winkeliers is het advies duidelijk: werk alleen samen met betrouwbare leveranciers die kunnen garanderen dat hun producten aan alle Nederlandse en Europese eisen voldoen. De tijd van ‘niet weten’ is voorbij – de NVWA zal de komende periode extra alert blijven controleren.
Deze inbeslagname markeert waarschijnlijk het begin van een nieuwe fase in de Nederlandse vape-markt. Een fase waarin kwaliteit en veiligheid voorop staan, ook al betekent dat minder keuze en mogelijk hogere prijzen voor consumenten.
Veelgestelde vragen
Zijn alle vapes nu verboden in Nederland?
Nee, alleen vapes die niet voldoen aan de Nederlandse en Europese regelgeving zijn in beslag genomen. Goedgekeurde producten blijven gewoon verkrijgbaar.
Krijgen winkeliers compensatie voor de ingenomen voorraad?
Nee, winkeliers krijgen geen compensatie. Ze zijn zelf verantwoordelijk voor het verkopen van alleen toegestane producten.
Hoe kan ik als consument zien of een vape toegestaan is?
Controleer of het product een CE-markering heeft, Nederlandse waarschuwingen bevat en niet meer dan 20 mg/ml nicotine. Koop bij betrouwbare winkels.
Wat gebeurt er met de ingenomen vapes?
De producten worden vernietigd volgens de standaardprocedures van de NVWA voor onveilige of illegale producten.
Komt er meer controle op de vape-markt?
Ja, de NVWA heeft aangekondigd de komende periode extra alert te blijven controleren op naleving van de regelgeving.
Kunnen winkeliers boetes krijgen?
Ja, bij herhaalde overtredingen kunnen winkeliers boetes krijgen of zelfs hun vergunning verliezen.