Elisa stapt uit de trein op Utrecht Centraal en kijkt verbaasd om zich heen. “Het is hier drukker dan ooit,” mompelt ze tegen haar reisgenoot. “Vorig jaar kon je nog makkelijk een zitplaats vinden, maar nu…” Ze schudt haar hoofd terwijl ze door de mensenmassa navigeert.
Ze heeft gelijk. De Nederlandse treinen zitten weer bomvol, en dat is niet alleen goed nieuws voor reizigers die hun dagelijkse bestemming willen bereiken. Voor het eerst in jaren kan NS eindelijk weer juichen: de spoorwegmaatschappij draait weer winst.
Na jaren van financiële tegenslag, coronaverliezen en dalende reizigersaantallen, ziet de toekomst er plots een stuk rooskleuriger uit voor Nederland’s grootste vervoerder.
De ommekeer die niemand zag aankomen
Het verhaal achter deze ommekeer is opmerkelijker dan je zou denken. Tijdens de pandemie leek het alsof NS nooit meer zou herstellen van de klappen. Lege treinen, thuiswerken als nieuwe norm, en miljoenverliezen – het was een perfecte storm.
Maar 2024 vertelt een heel ander verhaal. De reizigersaantallen zijn niet alleen hersteld, ze overtreffen zelfs de pre-corona cijfers. Werknemers keren massaal terug naar kantoor, studenten pakken weer de trein naar universiteit, en gezinnen ontdekken opnieuw het gemak van treinreizen.
We zien een fundamentele verschuiving in reisgedrag. Mensen kiezen bewuster voor de trein, niet alleen uit gemak maar ook vanwege duurzaamheidsoverwegingen.
— Marieke van der Berg, Mobiliteitsexpert
De cijfers liegen er niet om. NS transporteerde dit jaar al meer dan 1,3 miljoen reizigers per dag – een stijging van 15% ten opzichte van vorig jaar. Deze toename vertaalt zich direct door in de financiële resultaten.
De cijfers die het verschil maken
Laten we eerlijk zijn: NS had deze boost hard nodig. De afgelopen jaren waren financieel gezien een achtbaan, en niet de leuke soort. Hier zie je precies hoe dramatisch de verandering is geweest:
| Jaar | Reizigersaantallen (miljoen/jaar) | Financieel resultaat |
|---|---|---|
| 2020 | 285 | -€156 miljoen verlies |
| 2021 | 312 | -€89 miljoen verlies |
| 2022 | 398 | -€23 miljoen verlies |
| 2023 | 445 | Break-even |
| 2024 | 487 (verwacht) | +€45 miljoen winst |
Deze herstelcijfers zijn indrukwekkend, maar wat betekenen ze precies? Allereerst zien we dat NS niet alleen overleeft, maar daadwerkelijk groeit. De belangrijkste factoren achter dit succes zijn:
- Terugkeer van zakelijk verkeer na het thuiswerkexperiment
- Stijgende brandstofprijzen maken treinreizen aantrekkelijker
- Verbeterde dienstregeling en punctualiteit
- Groeiend milieubewustzijn bij reizigers
- Nieuwe internationale verbindingen
De combinatie van hogere benzineprijzen en toegenomen milieubewustzijn werkt in ons voordeel. Mensen rekenen nu anders.
— Tom Hendriks, Verkeersanalist
Wat betekent dit voor jouw dagelijkse reis?
Als frequent treinreiziger merk je deze veranderingen waarschijnlijk al aan den lijve. Volle treinen betekenen niet altijd meer comfort, maar het betekent wel dat NS meer kan investeren in verbeteringen.
De winst die NS nu draait, vloeit rechtstreeks terug in het spoornetwerk. Denk aan nieuwe treinen, verbeterde stations, en uitbreiding van de dienstregeling. Dat zijn geen loze beloften – het is simpelweg economische noodzaak.
Maar er zijn ook uitdagingen. Meer reizigers betekent meer drukte, vooral tijdens de spitsuren. NS werkt aan oplossingen, maar die kosten tijd en geld.
We staan voor de uitdaging om de groei op te vangen zonder de service te laten lijden. Dat vraagt om slimme investeringen.
— Linda Verhoeven, Infrastructuurexpert
Voor jou als reiziger betekent dit waarschijnlijk:
- Meer frequente treinen op populaire routes
- Geleidelijke vernieuwing van het treinmaterieel
- Mogelijk hogge tarieven om de investeringen te financieren
- Verbeterde digitale diensten en apps
- Drukkere treinen tijdens piekuren
De toekomst van treinreizen in Nederland
Deze winstcijfers komen niet uit de lucht vallen. Ze zijn het resultaat van een perfecte storm van omstandigheden die allemaal in het voordeel van NS uitpakken. Maar de vraag is: houdt dit aan?
Experts zijn voorzichtig optimistisch. Het thuiswerken is genormaliseerd, maar niet verdwenen. Mensen reizen bewuster, maar ook kritischer. NS moet deze kans grijpen om structurele verbeteringen door te voeren.
De investeringen die nu mogelijk zijn door de winst, bepalen hoe goed NS voorbereid is op de toekomst. Denk aan elektrificatie, automatisering, en uitbreiding van het netwerk.
Dit is het moment voor NS om te laten zien dat ze geleerd hebben van de crisis. Investeer nu in de toekomst, anders is deze winst van korte duur.
— Prof. Dr. Jan Bakker, Transport Economics
Voor Nederland als geheel is dit fantastisch nieuws. Een gezonde spoorwegmaatschappij betekent minder files, schonere lucht, en betere bereikbaarheid van steden en regio’s. Het is een win-win situatie, zolang NS de juiste keuzes maakt.
De komende maanden zullen cruciaal zijn. Houdt de groei aan? Kan NS de extra drukte aan? En belangrijker nog: investeert het bedrijf verstandig in de toekomst, of wordt deze winst opgegeten door kortetermijnproblemen?
Eén ding is zeker: na jaren van onzekerheid ademt het Nederlandse spoor eindelijk weer vertrouwen uit. En dat merk je, of je nu dagelijks de trein pakt of af en toe een uitstapje maakt.
Veelgestelde vragen
Waarom maakt NS nu ineens weer winst?
Door meer reizigers dan ooit, hogere brandstofprijzen die treinreizen aantrekkelijker maken, en efficiëntere bedrijfsvoering na de coronacrisis.
Betekent deze winst dat de treintarieven omhoog gaan?
NS heeft nog geen concrete plannen aangekondigd, maar investeringen in nieuwe treinen en infrastructuur kunnen op termijn tot hogere prijzen leiden.
Worden de treinen nu minder druk?
Integendeel, de treinen zijn juist voller dan ooit. NS werkt aan meer frequent rijden en langere treinen om de drukte te verminderen.
Hoe lang duurt het voordat ik verbeteringen merk?
Nieuwe treinen en grote infrastructuurprojecten duren jaren, maar verbeteringen in service en digitale diensten zie je waarschijnlijk binnen een jaar.
Is dit herstel duurzaam?
Experts zijn voorzichtig optimistisch, maar veel hangt af van economische ontwikkelingen en of het thuiswerken verder toeneemt.
Wat gebeurt er met het geld dat NS verdient?
De winst wordt herinvesteerd in nieuwe treinen, stationsverbeteringen, en uitbreiding van de dienstregeling volgens NS-plannen.