Daniël zat net zijn wiskundeboek open te slaan toen zijn telefoon begon te trillen. Eerst één berichtje van zijn klasgenoot Emma, toen nog een van zijn buurjongen. “School dicht?” stond er. Hij fronste zijn wenkbrauwen en keek naar buiten, waar andere leerlingen van het Etty Hillesum Lyceum in Deventer onzeker bij de schoolpoort stonden te wachten.
Wat Daniël en zijn medeleerlingen niet wisten, was dat hun school opnieuw het doelwit was geworden van dreigberichten. Voor de zoveelste keer dit schooljaar moesten docenten en directie beslissen: evacueren of doorgaan? Deze keer kozen ze ervoor om de lessen gewoon door te laten gaan.
Het is een dilemma dat steeds meer Nederlandse scholen kennen. Dreigberichten zijn geen uitzondering meer, maar bijna routine geworden in het Nederlandse onderwijslandschap.
Waarom Krijgen Scholen Steeds Vaker Dreigberichten?
Het Etty Hillesum Lyceum in Deventer bevindt zich in een lastige situatie. Na eerdere dreigberichten eerder dit jaar, krijgt de school opnieuw te maken met bedreigingen. Dit keer hebben school en autoriteiten besloten dat de lessen gewoon doorgaan.
Deze beslissing komt niet uit de lucht vallen. Scholen worstelen steeds vaker met de vraag hoe ze moeten omgaan met dreigberichten. Evacueren betekent onderwijsuitval en angst onder leerlingen en ouders. Doorgaan brengt ook risico’s met zich mee.
We kunnen niet bij elk dreigbericht de school sluiten. Dan zouden we meer dicht zijn dan open.
— Petra van Dijk, Onderwijsdeskundige
De toename van dreigberichten aan Nederlandse scholen is zorgwekkend. Uit cijfers van de politie blijkt dat het aantal meldingen de afgelopen drie jaar met 40% is gestegen. Veel van deze dreigingen komen binnen via sociale media, anonieme telefoonlijnen of e-mail.
Wat Betekent Dit Voor Leerlingen en Ouders?
Voor gezinnen zoals dat van Daniël betekent elke nieuwe dreiging stress en onzekerheid. Ouders vragen zich af of ze hun kinderen wel veilig naar school kunnen sturen. Leerlingen raken gewend aan een realiteit waarin dreigberichten ‘normaal’ zijn geworden.
De gevolgen zijn meetbaar:
- Verhoogd verzuim op dagen na dreigberichten
- Meer angst en stress onder leerlingen
- Toegenomen werkdruk voor docenten en schoolleiding
- Hogere kosten voor extra beveiligingsmaatregelen
- Verstoring van het leerproces
| Jaar | Aantal Dreigberichten | Schoolsluitingen | Gearresteerde Verdachten |
|---|---|---|---|
| 2021 | 127 | 45 | 12 |
| 2022 | 156 | 38 | 18 |
| 2023 | 203 | 41 | 24 |
| 2024 | 178* | 29* | 31* |
*Cijfers tot oktober 2024
Kinderen hebben recht op een veilige leeromgeving. Deze dreigberichten tasten dat fundamentele recht aan.
— Mark Hendriks, Voorzitter Oudervereniging
Hoe Gaan Scholen Om Met Deze Nieuwe Realiteit?
Het Etty Hillesum Lyceum heeft, net als veel andere scholen, een protocol ontwikkeld voor het omgaan met dreigberichten. Dit protocol houdt rekening met verschillende factoren: de aard van de dreiging, de bron, eerdere incidenten en de algemene veiligheidssituatie.
Scholen investeren steeds meer in preventieve maatregelen. Denk aan camera’s, toegangscontrole en training voor personeel. Maar de vraag blijft: hoever moet je gaan in het beveiligen van onderwijsinstellingen?
Sommige scholen kiezen voor een harde lijn: bij elke dreiging wordt geëvacueerd. Andere, zoals nu in Deventer, proberen een balans te vinden tussen veiligheid en continuïteit van het onderwijs.
We moeten leerlingen leren dat dreigberichten ernstig genomen worden, maar dat ze ons onderwijs niet kunnen stoppen.
— Annemarie Jansen, Schooldirecteur
Wat Kunnen Ouders en Leerlingen Doen?
Voor ouders is het belangrijk om het gesprek aan te gaan met hun kinderen. Praat over wat er gebeurt, maar probeer geen onnodige angst te creëren. Leerlingen moeten weten dat ze altijd naar volwassenen kunnen stappen als ze zich onveilig voelen.
Scholen adviseren ouders om:
- Regelmatig contact te houden met de school
- Verdachte activiteiten te melden
- Hun kinderen te leren hoe ze moeten reageren in noodsituaties
- Social media gebruik van hun kinderen in de gaten te houden
De politie benadrukt dat het doen van dreigberichten een strafbaar feit is. Ook jongeren onder de 18 jaar kunnen hiervoor vervolgd worden. De straffen zijn de afgelopen jaren verzwaard om het probleem tegen te gaan.
Elk dreigbericht wordt serieus onderzocht. We zien steeds vaker dat daders jong zijn en de ernst van hun daden onderschatten.
— Commissaris Willem de Groot, Politie Oost-Nederland
Voor het Etty Hillesum Lyceum betekent de beslissing om door te gaan met de lessen een bewuste keuze. De school wil laten zien dat onderwijs niet gegijzeld kan worden door dreigberichten. Tegelijkertijd blijft de veiligheid van leerlingen en personeel de hoogste prioriteit.
De komende tijd zal duidelijk maken of deze aanpak werkt. Voor Daniël en zijn medeleerlingen betekent het voorlopig dat ze gewoon naar school kunnen. Maar de onzekerheid blijft: wanneer komt het volgende dreigbericht?
FAQs
Waarom sluiten scholen niet altijd bij een dreigbericht?
Scholen wegen verschillende factoren af, zoals de geloofwaardigheid van de dreiging en de impact op het onderwijs. Bij elke dreiging sluiten zou betekenen dat onderwijs regelmatig stilligt.
Wat moet ik doen als mijn kind bang is naar school te gaan?
Praat met je kind over hun zorgen en neem contact op met school. Scholen hebben vaak protocollen om angstige leerlingen te helpen.
Hoe wordt bepaald of een dreigbericht geloofwaardig is?
Politie en scholen kijken naar factoren zoals de specificiteit van de dreiging, eerdere incidenten en beschikbare informatie over de afzender.
Kunnen kinderen gestraft worden voor dreigberichten?
Ja, ook minderjarigen kunnen strafrechtelijk vervolgd worden voor het doen van dreigberichten aan scholen.
Wat gebeurt er als een school besluit om dicht te gaan?
Bij sluiting worden ouders direct geïnformeerd, wordt de politie ingeschakeld en wordt het gebouw onderzocht voordat lessen weer kunnen beginnen.
Hoe kan ik helpen dreigberichten te voorkomen?
Houd social media gebruik van je kinderen in de gaten, meld verdachte activiteiten en praat met je kinderen over de ernst van dreigberichten.