Gerrit Veldman zat in zijn favoriete stoel toen de telefoon ging. Het was een journalist die hem vroeg naar die bijzondere zomer van 1976. “Ach jongen,” zuchtte de 78-jarige Deventenaar, “dat was de gekste tijd van mijn leven. Ineens liepen er wereldsterren door onze straten alsof het de gewoonste zaak van de wereld was.”
Vijftig jaar geleden veranderde Deventer voor enkele maanden in een Hollywood-filmset. De opnames van ‘A Bridge Too Far’ brachten niet alleen internationale sterren naar de Hanzestad, maar zorgden ook voor een onvergetelijke zomer die nog altijd warm wordt herinnerd door inwoners die het meemaakten.
Die ‘Hollywoodzomer’ van 1976 staat nu centraal in een bijzondere terugblik die de stad organiseert. Want hoeveel Nederlandse steden kunnen zeggen dat Sean Connery, Michael Caine en Anthony Hopkins er maandenlang rondliepen?
Toen Hollywood naar Deventer kwam
De keuze voor Deventer als filmlocatie was geen toeval. Regisseur Richard Attenborough zocht naar een authentieke Nederlandse stad die de sfeer van 1944 kon uitbeelden voor zijn oorlogsfilm over Operatie Market Garden. Deventer, met zijn historische binnenstad en de strategisch gelegen IJsselbrug, bleek perfect.
Wat volgde was een logistieke operatie van jewelste. De filmcrew transformeerde de stad letterlijk terug naar de Tweede Wereldoorlog. Moderne straatverlichting verdween, winkelpuien kregen een jaren-40 uiterlijk, en overal verschenen militaire voertuigen en figuranten in uniformen.
De hele stad leefde mee. Iedereen wilde een glimp opvangen van de sterren, en sommige buurtbewoners werden zelfs gevraagd als figurant.
— Marie Hendriksen, voormalig gemeenteraadslid Deventer
De impact op het dagelijks leven was enorm. Winkeliers moesten hun etalages aanpassen, verkeer werd omgeleid, en inwoners kregen instructies over wanneer ze wel of niet door bepaalde straten mochten lopen.
De sterren, de verhalen en de herinneringen
De cast van ‘A Bridge Too Far’ was indrukwekkend. Naast Sean Connery en Michael Caine liepen ook Robert Redford, Gene Hackman, en Dirk Bogarde door Deventer. Elk van hen bracht zijn eigen verhaal en charme mee naar de stad.
Lokale bewoners hebben nog altijd levendige herinneringen aan ontmoetingen met deze sterren:
- Sean Connery die koffie dronk in café De Waag
- Michael Caine die vriendelijk poseerde voor foto’s met fans
- Robert Redford die jogde langs de IJssel
- Anthony Hopkins die interesse toonde in de lokale geschiedenis
- Dirk Bogarde die Nederlandse woordjes probeerde te leren van figuranten
| Filmster | Rol in film | Bekendste Deventer-anekdote |
|---|---|---|
| Sean Connery | Major General Urquhart | Regelmatige bezoeker van café De Waag |
| Michael Caine | Lt. Colonel Vandeleur | Poseerde geduldig voor foto’s met fans |
| Robert Redford | Major Julian Cook | Maakte dagelijkse joggingrondjes langs de IJssel |
| Anthony Hopkins | Lt. Colonel Frost | Toonde interesse in lokale oorlogsgeschiedenis |
Mijn vader werkte toen bij de gemeente en mocht helpen met de logistiek. Hij kwam thuis met de wildste verhalen over hoe gewoon deze wereldsterren eigenlijk waren.
— Jan Meijer, geboren Deventenaar
Meer dan alleen entertainment
De filmopnames hadden een diepere betekenis dan alleen Hollywood-glamour. ‘A Bridge Too Far’ vertelde het verhaal van Operatie Market Garden, waarbij Deventer en omgeving daadwerkelijk een rol speelden in de bevrijding van Nederland.
Voor veel oudere inwoners brachten de opnames herinneringen terug aan de oorlogsjaren. Sommigen hadden de echte gebeurtenissen meegemaakt en konden hun verhalen delen met de filmmakers.
De economische impact was ook aanzienlijk. Hotels zaten vol, restaurants draaiden overuren, en lokale bedrijven profiteerden van de aanwezigheid van de grote filmproductie.
Het was alsof de hele wereld ineens naar onze stad keek. We waren trots dat Deventer was uitgekozen voor zo’n belangrijke film.
— Henk Visscher, voormalig horecaondernemer
Het blijvende erfgoed van de Hollywoodzomer
Vijftig jaar later is de impact van die bijzondere zomer nog altijd voelbaar in Deventer. De film zorgde ervoor dat de stad internationaal op de kaart kwam te staan. Toeristen komen nog regelmatig naar Deventer om de filmlocaties te bezoeken.
De gemeente heeft de herinneringen aan deze periode zorgvuldig bewaard. Foto’s, filmmateriaal en verhalen van inwoners vormen nu een waardevol archief dat de unieke ervaring documenteert.
Voor de huidige generatie Deventenaren is het een bron van trots. Niet elke stad kan beweren dat ze gastheer was voor een van de grootste oorlogsfilms ooit gemaakt.
Die zomer heeft ons geleerd dat Deventer meer is dan een gewone provinciestad. We kunnen grote dingen aan, en de wereld heeft dat gezien.
— Anneke de Boer, cultuurhistoricus Deventer
Nu, een halve eeuw later, organiseert Deventer verschillende activiteiten om deze bijzondere periode te herdenken. Van fototentoonstelling tot wandelroutes langs de filmlocaties – de Hollywoodzomer leeft voort.
De verhalen van toen worden doorgegeven aan nieuwe generaties, zodat ook zij begrijpen wat voor bijzondere tijd dat was. Want hoeveel mensen kunnen zeggen dat hun stad ooit het decor was voor een Hollywood-blockbuster?
Veelgestelde vragen
Waarom werd Deventer gekozen als filmlocatie voor A Bridge Too Far?
Deventer had de perfecte combinatie van historische architectuur en strategische ligging aan de IJssel die paste bij het verhaal van Operatie Market Garden.
Hoe lang duurden de opnames in Deventer?
De filmopnames in en rond Deventer duurden ongeveer drie maanden in de zomer van 1976.
Kunnen toeristen nog steeds de filmlocaties bezoeken?
Ja, veel locaties zoals de IJsselbrug, het historische centrum en verschillende straten zijn nog precies hetzelfde en te herkennen uit de film.
Welke impact had de film op de lokale economie?
De filmproductie bracht veel geld naar de stad door hotelboekingen, restaurantbezoeken en het inhuren van lokale diensten en figuranten.
Zijn er nog steeds mensen in Deventer die de opnames hebben meegemaakt?
Ja, er leven nog veel Deventenaren die de opnames hebben meegemaakt, en hun verhalen worden bewaard als onderdeel van de stadsgeschiedenis.
Hoe herdenkt Deventer nu de Hollywoodzomer van 50 jaar geleden?
De stad organiseert tentoonstellingen, wandelroutes en evenementen om deze bijzondere periode in de stadsgeschiedenis te vieren en te herinneren.