Terwijl de ochtendspits zijn gebruikelijke chaos brengt, pakt Henk Verbeek (52) uit Arnhem zijn fiets uit de schuur. “Normaal zou ik nu in de file staan,” zegt hij tegen zijn buurvrouw. “Maar met die IJsselbrug dicht, ga ik het gewoon op de fiets proberen.” Hij is niet de enige – overal in de regio maken mensen dezelfde overweging.
De gedeeltelijke sluiting van de IJsselbrug op de A12 zorgt voor een onverwachte renaissance van het fietsen. Wat begon als een verkeersprobleem, ontwikkelt zich tot een ware fietsrevolutie in Oost-Nederland.
Sinds de aankondiging van de werkzaamheden stromen de fietswinkels vol met mensen die hun oude fiets willen opknappen of een nieuwe willen kopen. De drukte is zo groot dat sommige winkels nauwelijks kunnen bijbenen.
Waarom iedereen plots weer gaat fietsen
De IJsselbrug op de A12 is een cruciale schakel in het Nederlandse wegennet. Dagelijks passeren tienduizenden auto’s deze brug tussen Arnhem en de Veluwe. Nu delen van de brug tijdelijk worden afgesloten voor groot onderhoud, zoeken automobilisten naar alternatieven.
Veel mensen ontdekken dat de fiets voor kortere afstanden eigenlijk een logische keuze is. Vooral voor ritten tot 15 kilometer blijkt de fiets vaak sneller dan de auto, zeker met de huidige verkeersdrukte.
De files zijn zo erg geworden dat mensen echt gaan nadenken over alternatieven. Sommige klanten vertellen me dat ze hun auto een maand niet hebben gebruikt.
— Marieke Jansen, eigenaar fietswinkel Arnhem
De timing van de werkzaamheden speelt ook mee. Met het mooie voorjaarsweer en de stijgende brandstofprijzen wordt fietsen extra aantrekkelijk. Veel werkgevers in de regio stimuleren hun personeel om de fiets te pakken door fietsvergoedingen aan te bieden.
Cijfers die de fietsrevolutie bewijzen
De interesse in fietsen is meetbaar gestegen sinds de aankondiging van de brugwerkzaamheden. Fietswinkels melden een toename van 40% in verkoop en reparaties. Vooral elektrische fietsen zijn populair bij mensen die langere afstanden willen overbruggen.
De belangrijkste redenen waarom mensen overstappen op de fiets:
- Vermijden van files en vertragingen
- Besparing op brandstofkosten
- Gezondheidsvoordelen van meer bewegen
- Milieuvriendelijker alternatief
- Vaak sneller voor korte afstanden
- Geen parkeerkosten of -problemen
| Afstand | Auto (met files) | Fiets | E-bike |
|---|---|---|---|
| 5 km | 20-30 min | 15 min | 12 min |
| 10 km | 35-50 min | 30 min | 22 min |
| 15 km | 45-70 min | 45 min | 35 min |
We zien vooral veel interesse in e-bikes van mensen boven de 50. Zij willen wel fietsen, maar vinden langere afstanden op een gewone fiets te zwaar.
— Rob van der Berg, fietsdealer Veluwe
Ook fietsreparaties zijn enorm toegenomen. Veel mensen halen hun oude fiets van zolder en willen deze weer rijklaar maken. Sommige fietsenmakers hebben wachtlijsten van twee weken voor reparaties.
Gevolgen voor de regio en dagelijks leven
De plotselinge populariteit van fietsen heeft verrassende effecten op de hele regio. Gemeenten merken dat fietsroutes drukker worden en investeren in betere fietspaden. Werkgevers passen hun beleid aan en bieden meer faciliteiten voor fietsers.
Bedrijven rond de IJsselbrug zien verschillende reacties van hun personeel. Sommige werknemers kiezen ervoor om thuis te werken, anderen pakken de fiets of gaan eerder van huis.
Ik zie collega’s die al jaren met de auto kwamen, nu ineens op de fiets verschijnen. Sommigen zijn zo enthousiast dat ze zeggen na de werkzaamheden te blijven fietsen.
— Linda Koerts, HR-manager technisch bedrijf Arnhem
De lokale economie merkt ook veranderingen. Fietswinkels draaien overuren, maar parkeergarages en benzinestations zien hun omzet dalen. Horecazaken langs fietsroutes merken juist meer klanten op.
Gezondheidsexperts zijn enthousiast over de trend. Meer beweging in het dagelijkse leven heeft direct positieve effecten op de volksgezondheid. Vooral mensen die normaal weinig sporten, krijgen nu dagelijks lichaamsbeweging.
De gemeente Arnhem overweegt zelfs om permanente fietsroutes te verbeteren, geïnspireerd door de huidige toestroom van fietsers. Wethouder verkeer: “We zien dat mensen wel degelijk bereid zijn te fietsen als de omstandigheden goed zijn.”
Uitdagingen en praktische oplossingen
Niet iedereen kan zomaar overstappen op de fiets. Mensen met fysieke beperkingen, lange woon-werkafstanden of zware materialen hebben andere oplossingen nodig. Toch vinden veel mensen creatieve alternatieven.
Sommige bedrijven organiseren carpoolgroepen of bieden shuttle-services aan. Anderen stimuleren hybride werken, waarbij werknemers enkele dagen thuiswerken en andere dagen fietsen naar kantoor.
Het is een kans om mensen te laten ervaren hoe prettig fietsen kan zijn. Als de infrastructuur goed is en het weer meewerkt, kiezen veel mensen vaker voor de fiets dan je zou verwachten.
— Dr. Petra Mollema, verkeersgedragsexpert Wageningen University
De werkzaamheden aan de IJsselbrug duren nog enkele maanden. Het wordt interessant om te zien hoeveel mensen ook na de heropening van de brug blijven fietsen. Veel tekenen wijzen erop dat deze gedwongen verandering blijvende effecten kan hebben op het mobiliteitsgedrag in de regio.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duren de werkzaamheden aan de IJsselbrug?
De werkzaamheden zijn gepland tot eind 2024, met verschillende fases van gedeeltelijke afsluitingen.
Is fietsen echt sneller dan de auto tijdens de werkzaamheden?
Voor afstanden tot 15 kilometer is de fiets vaak sneller, vooral tijdens spitsuren vanwege de extra files.
Welke fiets is het beste voor langere woon-werkafstanden?
Een elektrische fiets is ideaal voor afstanden van 10-25 kilometer, omdat je minder moe aankomt.
Krijg ik fietsvergoeding van mijn werkgever?
Veel werkgevers bieden een fietsvergoeding van €0,19 per kilometer, maar dit verschilt per bedrijf.
Wat als het slecht weer is?
Goede regenkleding en verlichting maken fietsen bij slecht weer veel aangenamer dan veel mensen denken.
Zijn de fietsroutes veilig genoeg voor meer verkeer?
Gemeenten werken aan verbeteringen van fietsinfrastructuur, maar let altijd goed op in het verkeer en gebruik verlichting.