Marianne Jansen steekt haar laatste sigaret op voordat ze het Amphia Ziekenhuis in Breda binnenloopt voor haar chemotherapie. Ze kijkt om zich heen naar de andere rokers bij de ingang en zucht diep. “Ik weet dat het slecht voor me is,” zegt ze tegen de man naast haar, “maar dit is mijn manier om met de stress om te gaan.”
Wat Marianne niet weet, is dat het ziekenhuis haar peuk straks zal verzamelen en tentoonstellen als onderdeel van een opvallende nieuwe campagne. Het Amphia Ziekenhuis heeft namelijk genoeg van de rokers voor de deur en grijpt nu naar drastische maatregelen.
De frustratie is groot geworden. Dagelijks verzamelen tientallen patiënten, bezoekers en zelfs medewerkers zich voor de hoofdingang om te roken, ondanks het rookverbod op het terrein.
Ziekenhuis pakt door met peukenexpositie
Het Amphia Ziekenhuis in Breda heeft een ongebruikelijke strategie bedacht om het rookprobleem aan te pakken. In plaats van alleen maar waarschuwingen uit te delen, verzamelt het ziekenhuis nu alle weggeworpen sigarettenpeuken en stelt deze tentoon in de hal.
De expositie toont bezoekers hoeveel peuken er dagelijks worden weggegooid op het ziekenhuisterrein. Het resultaat is confronterend: honderden peuken per dag, ondanks het geldende rookverbod.
We willen mensen bewust maken van wat er werkelijk gebeurt. Deze peuken komen allemaal van ons eigen terrein, verzameld in één week tijd.
— Dr. Peter van der Berg, Longarts Amphia Ziekenhuis
Het ziekenhuis hoopt dat de visuele impact van de expositie meer effect heeft dan de traditionele waarschuwingsborden en boetes. De reacties van bezoekers zijn wisselend, maar niemand blijft onberoerd.
De campagne is onderdeel van een breder initiatief om het ziekenhuis volledig rookvrij te maken. Dit betekent niet alleen een verbod in gebouwen, maar ook op het hele terrein eromheen.
Cijfers die niet liegen
De impact van roken rondom ziekenhuizen is groter dan veel mensen beseffen. Het Amphia Ziekenhuis heeft de cijfers verzameld en de resultaten zijn veelzeggend:
| Periode | Aantal verzamelde peuken | Locatie |
|---|---|---|
| 1 week | 847 peuken | Hoofdingang |
| 1 week | 312 peuken | Zijingangen |
| 1 week | 156 peuken | Parkeerplaats |
| Totaal per week | 1.315 peuken | Heel terrein |
Deze cijfers representeren alleen de weggeworpen peuken. Het werkelijke aantal gerookte sigaretten ligt waarschijnlijk nog hoger, omdat niet iedereen zijn peuk op de grond gooit.
- Gemiddeld 188 peuken per dag op het ziekenhuisterrein
- Meeste rookactiviteit tussen 11:00 en 14:00 uur
- Vooral concentratie bij hoofdingang en bushaltes
- Zowel patiënten, bezoekers als personeel roken
- Ondanks duidelijke rookverbodsborden overal
Het is frustrerend om te zien dat mensen die naar het ziekenhuis komen voor hun gezondheid, tegelijkertijd hun longen beschadigen vlak voor de deur.
— Sandra Willems, Hoofd Preventie Amphia
Waarom deze aanpak nodig is
Het probleem gaat verder dan alleen de vervuiling door sigarettenpeuken. Roken rondom ziekenhuizen heeft verschillende negatieve gevolgen die het personeel dagelijks ervaart.
Ten eerste worden niet-rokers, inclusief patiënten met longproblemen, blootgesteld aan passief roken wanneer ze het ziekenhuis betreden of verlaten. Dit is vooral problematisch voor mensen die juist komen voor behandeling van ademhalingsproblemen.
Daarnaast geeft het een verkeerd signaal af. Een ziekenhuis staat symbool voor gezondheid en genezing. Wanneer de ingang omringd wordt door rokende mensen, ondermijnt dit de geloofwaardigheid van de gezondheidszorginstelling.
We zien patiënten die net een longoperatie hebben gehad en toch weer gaan roken bij de uitgang. Dat doet pijn als zorgverlener.
— Verpleegkundige Tom Hendrix
Het ziekenhuis heeft eerder geprobeerd het probleem op te lossen met waarschuwingsborden, aangeduide rookzones verder van het gebouw, en zelfs boetes. Niets heeft echter het gewenste effect gehad.
De peukenexpositie is daarom een laatste poging om mensen bewust te maken van hun gedrag. Door de werkelijke omvang van het probleem visueel te tonen, hoopt het ziekenhuis dat rokers zich realiseren welke impact hun gewoonte heeft.
Reacties uit de samenleving
De campagne heeft gemengde reacties opgeroepen. Sommige mensen vinden de aanpak te confronterend, anderen juichen de creativiteit toe.
Rokers voelen zich soms aangevallen door de expositie. Ze wijzen erop dat roken nog altijd legaal is en dat stress rondom ziekte en ziekenhuis een begrijpelijke reden is om te roken.
Niet-rokers daarentegen zijn overwegend positief. Zij ervaren de rookoverlast dagelijks en zijn blij dat het ziekenhuis eindelijk actie onderneemt.
Het is tijd dat ziekenhuizen echt werk maken van een rookvrije omgeving. Deze expositie laat zien hoe groot het probleem werkelijk is.
— Prof. Dr. Lisa van Houten, Longspecialist LUMC
Het ziekenhuis benadrukt dat de campagne niet bedoeld is om rokers te beschamen, maar om bewustwording te creëren. Er worden ook hulpmiddelen aangeboden voor mensen die willen stoppen met roken.
De expositie loopt voorlopig door tot het einde van het jaar. Daarna evalueert het ziekenhuis of de aanpak effect heeft gehad op het rookgedrag rondom het gebouw.
Ondertussen blijft het verzamelen van peuken doorgaan. Elke dag opnieuw wordt duidelijk hoeveel mensen het rookverbod negeren, ondanks alle inspanningen van het ziekenhuis.
Veelgestelde vragen
Waarom stelt het ziekenhuis peuken tentoon?
Om bezoekers bewust te maken van de omvang van het rookprobleem op het terrein en het negatieve effect op de ziekenhuisomgeving.
Is roken verboden op het hele ziekenhuisterrein?
Ja, er geldt een volledig rookverbod op het terrein van Amphia Ziekenhuis Breda, inclusief parkeerplaatsen en ingangen.
Krijgen rokers een boete?
Het ziekenhuis kan boetes uitdelen, maar richt zich nu vooral op bewustwording door middel van de peukenexpositie.
Hoelang duurt de expositie?
De campagne loopt voorlopig tot eind december, waarna het ziekenhuis de effectiviteit evalueert.
Helpt het ziekenhuis mensen met stoppen met roken?
Ja, er zijn stoprokenprogramma’s beschikbaar en medewerkers kunnen patiënten doorverwijzen naar hulp bij rookverslaving.
Waar mogen bezoekers dan wel roken?
Rokers moeten het ziekenhuisterrein verlaten en kunnen gebruikmaken van openbare ruimtes buiten het terrein.