Elise van der Berg stond gisteren voor het Arnhemse museum en keek geschrokken omhoog naar de gevel. “Ik hoorde een klap en zag een tegel op de stoep vallen,” vertelt ze nog altijd onder de indruk. “Gelukkig liep er niemand, maar het had heel anders kunnen aflopen.”
Wat Elise meemaakte is helaas geen incident. Het museum in Arnhem kampt met een groot probleem: maar liefst 82.000 tegels dreigen los te raken van de gevel. Een situatie die niet alleen gevaarlijk is, maar ook de gemeente voor een enorme uitdaging plaatst.
De tegels, die jarenlang het karakteristieke uiterlijk van het museum bepaalden, zijn door weersinvloeden en veroudering losgeraakt van hun bevestiging. Wat begon als enkele losse tegels, is uitgegroeid tot een massaal veiligheidsprobleem dat dringend om een oplossing vraagt.
Het Probleem in Cijfers
De omvang van het probleem wordt pas echt duidelijk als je de cijfers bekijkt. Het gaat niet om enkele losse tegels hier en daar, maar om een systematisch falen van de gevelconstructie.
We hebben te maken met een situatie die we nog nooit eerder hebben meegemaakt. De schaal waarop de tegels loslaten is ongekend.
— Jan Bakker, Hoofd Gebouwenbeheer Gemeente ArnhemAlso Read
Kabinet wijst IEA-waarschuwingen af ondanks groeiende zorgen over energiezekerheid
De gemeente heeft het gebied rond het museum inmiddels afgezet met veiligheidshekken. Bezoekers kunnen nog wel naar binnen, maar moeten een omweg maken via de zijingang.
| Aspect | Details |
|---|---|
| Aantal tegels in gevaar | 82.000 |
| Geschatte kosten reparatie | €2,8 miljoen |
| Verwachte duur werkzaamheden | 8-12 maanden |
| Jaar van laatste renovatie | 1987 |
| Oppervlakte getroffen gevel | 3.400 m² |
De oorzaak ligt volgens experts in een combinatie van factoren. De tegels werden destijds bevestigd met een lijmsysteem dat na decennia zijn kracht heeft verloren. Daarnaast hebben extreme weersomstandigheden van de laatste jaren het probleem verergerd.
Zoektocht naar de Beste Oplossing
De gemeente overweegt verschillende scenario’s om het probleem aan te pakken. Elke optie heeft voor- en nadelen, zowel financieel als praktisch.
De eerste mogelijkheid is het volledig vervangen van alle tegels door nieuwe exemplaren. Dit zou de meest duurzame oplossing zijn, maar ook de duurste. Een tweede optie is het ontwikkelen van een nieuw bevestigingssysteem waarmee de huidige tegels opnieuw kunnen worden vastgemaakt.
We kijken naar innovative oplossingen die niet alleen veilig zijn, maar ook rekening houden met het historische karakter van het gebouw.
— Maria Hendriks, Architect Restauratie & Monumenten
Een derde scenario dat wordt onderzocht is het gedeeltelijk vervangen van de gevel door een modern alternatief. Dit zou sneller en goedkoper zijn, maar mogelijk ten koste gaan van de authentieke uitstraling van het museum.
De keuze wordt bemoeilijkt door het feit dat het museum een beschermd monument is. Elke aanpassing moet worden goedgekeurd door de monumentencommissie, wat extra tijd en procedures met zich meebrengt.
- Volledig behoud originele tegels met nieuw bevestigingssysteem
- Gedeeltelijke vervanging door moderne materialen
- Complete vernieuwing met replica-tegels
- Hybride oplossing met mix van oude en nieuwe elementen
Gevolgen voor Bezoekers en Omgeving
Ondertussen heeft het probleem directe gevolgen voor iedereen die het museum wil bezoeken of in de buurt werkt. De veiligheidshekken beperken niet alleen de toegang, maar hebben ook impact op het straatbeeld en de bereikbaarheid van omliggende winkels.
Museumbezoeker Robert Jansen merkt de verandering direct. “Je voelt je niet meer veilig als je naar het museum loopt. Je kijkt automatisch omhoog of er geen tegels vallen.”
De veiligheid van onze bezoekers staat voorop. We nemen geen enkel risico, ook al betekent dit tijdelijk enige ongemakken.
— Linda de Vries, Directeur Museum Arnhem
Het museum zelf blijft gewoon open, maar merkt wel een daling in het aantal bezoekers. Vooral oudere bezoekers en families met kinderen zijn terughoudender geworden sinds de veiligheidshekken er staan.
Ook voor de lokale economie heeft het probleem gevolgen. Restaurants en cafés in de buurt van het museum zien minder klanten. Parkeerplaatsen zijn moeilijker bereikbaar geworden door de omleiding.
Tijdlijn en Verwachtingen
De gemeente wil voor het einde van dit jaar een definitieve beslissing nemen over de aanpak. Daarna volgt een aanbestedingsprocedure die naar verwachting enkele maanden zal duren.
Als alles volgens plan verloopt, kunnen de werkzaamheden in het voorjaar van 2024 beginnen. De gemeente hoopt het project voor de zomer van 2025 af te ronden, zodat het museum weer volledig toegankelijk is voor het nieuwe seizoen.
We begrijpen de urgentie, maar willen ook de juiste keuze maken. Een beslissing die we dertig jaar meenemen, moet goed doordacht zijn.
— Peter van Dijk, Wethouder Cultuur Gemeente Arnhem
Tijdens de werkzaamheden blijft het museum naar verwachting open, zij het met beperkte toegankelijkheid. De gemeente onderzoekt mogelijkheden om de overlast voor bezoekers en omwonenden zo beperkt mogelijk te houden.
Voor nu blijven de veiligheidshekken staan totdat een definitieve oplossing is gevonden. Regelmatige inspecties moeten voorkomen dat de situatie verder verslechtert en nieuwe gevaarlijke situaties ontstaan.
Veelgestelde Vragen
Hoe groot is het risico dat er tegels vallen?
Door de veiligheidshekken is het risico voor voorbijgangers weggenomen, maar zonder maatregelen zouden er regelmatig tegels kunnen vallen.
Blijft het museum tijdens de reparatie open?
Ja, het museum blijft toegankelijk via de zijingang, hoewel er tijdens werkzaamheden mogelijk tijdelijk beperkingen zijn.
Wie betaalt voor de reparatie?
De gemeente Arnhem draagt de kosten, mogelijk aangevuld met subsidies voor monumentenonderhoud.
Hoe lang duren de werkzaamheden?
De reparatie zal naar verwachting 8 tot 12 maanden duren, afhankelijk van de gekozen oplossing.
Kunnen bezoekers nog normaal parkeren?
Er zijn alternatieve parkeermogelijkheden, maar bezoekers moeten rekening houden met een langere looproute.
Is dit probleem ook bij andere gebouwen te verwachten?
De gemeente laat vergelijkbare gebouwen uit dezelfde periode preventief controleren om soortgelijke problemen te voorkomen.